ESKLUSSIVA

Iffrodati b’aktar minn €1,300

Zewg studenti Maltin mhux biss urew kuragg u determinazzjoni, izda minkejja l-esperjenza qarsa li ghaddew minnha baqghu b’rashom gholja u ffaccjaw id-diffikultajiet kollha, haga li x’aktarx haddiehor kien jaqta’ qalbu u ma jkomplix dak li beda.

Madwar erba’ gimghat ilu waslitli informazzjoni dwar dawn iz-zewg studenti infermieri, Cyrita Cappello u Odette Giordmaina, li spiccaw vittmi minn fuq l-internet ta’ frodisti barranin. L-ewwel ma sirt naf fuq fuq x’kien gara kien minn korrispondenza li ghaddiet bejni u bejn Odette u Cyrita u ghaldaqstant biex inkun naf ahjar x’gara mort l-Irlanda. Nhar is-Sibt, 19 ta’ April iltqajt maghhom fil-Kapitali Irlandiza, Dublin.

Iltqajna hdejn l-“Spire of Dublin”

Il-post li ghazlu t-tfajliet fejn stajt insibhom zgur kien ezatt that struttura gholja 120 metru. Din hija l-famuza “Spire of Dublin”. Dan huwa monument li sewa’ lill-Irlandizi madwar €4.8 miljun biex suppost iccelebraw is-sena 2000, il-Millinenium. Izda minhabba oggezzjonijiet u protesti din il-‘labra’ kbira kienet inawgurata fit-22 ta’ Jannar 2003. Dan il-monument jinsab fl-iktar triq principali ta’ Dublin – O’Connell Street u qieghed jiswa’ lill-Gvern Irlandiz madwar €1 miljun fis-sena f’manutenzjoni.

It-tfajliet qaluli li kienu se jistennewni that dan il-monument f’nofs in-nhar u l-appuntament zammewh ezatt.

Lil Cyrita kont diga’ ltqajt maghha, izda zgur li ma kontx se narafha peress li l-ahhar li rajtha kellha madwar 12-il sena. Illum Cyrita hija tfajla sabiha, mimlija kuragg u xejn u hadd ma kien se jzommha milli tilhaq il-miri taghha li ssir infermiera professjonali.

Odette, ghalkemm l-ewwel darba li ltqajt maghha kien f’Dublin, impressjonatni bil-karratru ferriehi u spontanju. Tfajla simpatika daqs il-habiba taghha u l-istess bhal Cyrita wkoll hija determinate li tkompli minkejja l-mewg kbir li kellhom jiffaccjaw fl-aktar mumenti krucjali ta’ l-istudji taghhom.

Id-differenza bejn Odette u Cyrita hija li filwaqt li Odette hija kalma u ma turix li tinkwieta, Cyrita turik kif thossha u ghalkemm hija aktar misthija minn Odette, kelma tghidha sakemm taf li ghandha ragun.

Jirrakkontaw x’gara

F’kesha xxoqq il-ghadam bit-tempe­ratura ta’ 5 gradi izda bir-rih kiesah tinhass 0 gradi, imxena fil-qalba ta’ Dublin ghal madwar ghaxar minuti biex insibu post fejn nieklu xi haga u nitkellmu. Morna l-“Hard Rock Cafè”, forsi mhux l-iktar post ghal kwiet imma ma dejjaqna hadd.

Ghall-ewwel Cyrita deheret xi ftit nervuza u ghalhekk bdiet Odette tirrakkonta dak li ghaddew minnu. Ma tantx ghadda hin u Cyrita ndunat li minn dan kollu xi haga ta’ gid kien se johrog. Jekk mhux ghalihom zgur ghal ohrajn biex ma jingidmux kif gralhom huma.

Odette Giordmaina u Cyrita Cappello jinsabu fl-ahhar sena ta’ l-istudji taghhom biex isiru infermieri tant li bhal dan iz-zmien sena jkunu qieghdin jaghmlu t-tezi.

Ftit wara li saru jafu li kienu se jaghmlu parti mill-istudji taghhom f’Dublin fejn intbghatu bhala parti mill-“Erasmus Exchange Programm”, bdew ifittxu appartament fejn kienu se jqattghu

Odette qaltli li fittxet fuq l-internet “Apartment in Dublin, Ireland” u sabet sit bl-isem ta’ www.justlanded.com li fih numru ta’ appartamenti madwar l-Ewropa kollha u pajjizi ohrajn. Fost dawn kien hemm appartament f’Lansdowne Park, Ballsbridge Dublin.

“Meta fittixna l-indirizz sibna li kien l-iktar wiehed ideali ghalina. Il-kera kienet ta’ €550 fix-xahar bejnietna u kien hemm €200 ta’ darba li taghmel tajjeb ghal xi hsarat li nistghu naghmlu” qaltli Cyrita.

“Suppost kellu wkoll access ghall-internet u l-affarijiet essenzjali kollha, dawk imsejhin appliances. Mhux hekk biss izda kien qrib hafna kemm ta’ l-Università kif ukoll ta’ l-isptarjiet fejn konna se nkunu qieghdin naghmlu l-istudji taghna”, ziedet tghid Odette.

Ghaldaqstant it-tfajliet hatfu l-okkazzjoni. Lanqas kienu biss joholmu li l-fortuna kienet se tkun daqshekk favur taghhom. Prezz ta’ appartament tajjeb, mghammar, fil-qalba u qrib hafna fejn riedu. Izda din dik li hasbu kienet fortuna tajba kienet biss bidu ta’ esperjenza qarsa.

L-ewwel kuntatt

Ghall-ahhar ta’ Ottubru 2007 baghtu email lil certu Lorraine Grey, suppost is-sid ta’ l-appartament, fejn qalulha li kienu interessati li jikru l-post. Min-naha taghha Grey accettat u qaltilhom biex jibghatulha minn quddiem il-kera ta’ xahar u nofs (€825) u l-€200 ghal xi hsarat li jistghu jaghmlu ghal total ta’ €1,025. Dawn il-flus intbghatu fl-20 ta’ Novembru 2007 lil Grey permezz tal-Western Union fl-Ingilterra fejn tghix kif qaltilhom hi. L-istudenti talbu lil Grey biex tibghatilhom ic-cavetta u l-kuntratt bil-firma taghha u xhud bil-posta rregistrata. Izda Grey insistit li tibghat kollox permezz tad-“DHL”.

L-ewwel ma rcevew b’email kien kuntratt bil-firma ta’ din Lorraine Grey u certu James A. Scott u li jgib id-data ta’ 30 ta’ Ottubru 2007. Izda l-kuntratt ma kellu ebda timbru ta’ xi nutar jew xi hadd professjonali. Meta t-tfajliet staqsew ghaliex ma kien hemm ebda timbru, Grey qaltilhom li l-ebda nutar ma kien se jiffirma kuntratt qabel ma jkun hemm iz-zewg firem taghhom.

Wara li ghaddew xi jiem u t-tfajliet baqghu ma rcevew xejn aktar, regghu kitbu lil Lorraine Grey li min-naha taghha qaltilhom li l-impjegat tad-“DHL” li kien gabar ic-cavetta minghandha ma kienx taha rcevuta u x’aktarx li l-pakkett bic-cavetta kien intilef.

Grey kitbet email lit-tfajliet fejn qaltilhom li kienet ilha ma tisma’ minghandhom u fakrithom li ma kienx fadal hafna zmien biex imorru l-Irlanda. Minn naha taghhom huma qalulha li ghadhom qieghdin jistennew li jircievu c-cavetta. Grey irrispondiet li kienet sorpriza kif il-pakkett bic-cavetta ma wasalx Malta.

Tibda dik imsejha “scam”

Ta’ frodisti professjonali, Grey u shabha bdew il-pjan kif se jisolhu lill-istudenti Maltin il-flus kollha li kellhom billi juzaw it-tattika li huma vittmi.

Grey qalet lil Odette li kien se jkollha tmur Dublin biex tibdel is-serattura. Biex tidher li kienet mara serja, qaltilhom li l-ewwel kienet se tmur Madrid, fi Spanja, biex tiehu s-sodisfazzjon ghaliex ic-cavetta kienet ghadha fl-ufficcju tad-“DHL” hemmhekk.

Izda ftit wara qaltilhom li kellha tmur l-Indonesja malajr minhabba li l-partner taghha kien iddahhal l-isptar u kellu bzonn li hi tkun mieghu. F’email li rcevew minghand Grey, qaltilhom li meta kienet l-Indonesja kienet giet misruqa u ma kellhix flus biex tmur Dublin u ghalhekk talbithom €500. Ir-risposta immedjata tat-tfajliet kienet biex titlob il-flus minghand uliedha li skond Grey dawn kienu l-Istati Uniti ta’ l-Amerika. Wara li Grey baqghet tinsisti, iddecedew li jipproponulha li jekk jibghatulha xi haga tal-flus, dawn iridu jitnaqqsu mill-kera. Minhabba li kien ghad fadlilhom ihallsu €300 ohra iddecidew li jibghatulha dan l-ammont biss. Izda Grey baqghet tinsisti ghal €500 u weghdithom li kif tasal Dublin u jiltaqghu kienet se tikompensa l-€500 fi flus kontanti personalment.

Minkejja dan, u anke minhabba li kienu digà hargu hafna flus u ma kellhom xejn, iddecidew li dakninhar li hallew Malta ghal Dublin jibghatulha €300.

Minhabba li l-15 ta’ Marzu kien is-Sibt, il-flus mill-Western Union fl-Indonesja setghu jingabru it-Tnejn u dan meta t-tfajliet kienu se jkunu digà Dublin. Fil-fatt Grey qaltilhom li kienet se tigbor il-flus l-ewwel haga t-Tnejn filghodu u dakinhar stess tkun Dublin.

Ghaldaqstant it-tfajliet irragunaw li jumejn f’Lukanda ma kinitx se tkun problema. Izda dak li qatt ma hasbu li seta’ jsehh, fil-fatt gara u l-jumejn ghaddew u minghand din Grey ma semghu xejn.

Huma kienu talbuha ma’ liema titjiera kienet gejja biex imorru jistennewha l-ajruport, izda kull ma qaltilhom kienet li se tasal fl-10.00 a.m. Fil-fatt huma marru l-ajruport ta’ Dublin b’karta kbira bl-isem ta’ Lorraine Grey miktuba fuqha jistennew kull titjiera li tidhol. Izda Grey ma tfaccat qatt.

Korrispondenza

Cyrita u Odette ghaddewli l-korrispon­denza kollha li ghaddiet bejnhom, Lorraine Grey u dawk li suppost kienu ufficjali jew impjegati mad-“DHL”.

Meta rcevew l-ewwel korrispondenza, dejjem permezz ta’ l-email, minghand id-“DHL” hasbu li kollox kien genwin. Fil-fatt l-email kienet bil-logo originali tad-“DHL” u informazzjoni dettaljata maghmula b’mod professjonali. Din kienet datata s-27 ta’ Novembru 2007 u ghalhekk ikkalku­law li sat-30 ta’ Novembru c-cavetta ta’ l-appartament kellha tasal peress li s-servizz tad-“DHL” huwa efficjenti hafna. Izda baqa’ ma wasal xejn.

Meta regghu ghamlu kuntatt ma’ Grey din qaltilhom li kienet halset €350 minhabba li l-kaxxa hija tal-metall u li suppost kienet tizen tliet kilogrammi meta fiha suppost li kien hemm biss cavetta u dokument tal-kuntratt.

Minhabba l-email li rcevew kellha l-logo tad-“DHL” identiku ghal dak origi­nali, it-tfajliet qatt ma ghaddielhom minn rashom li kien hemm bidu ta’ frodi u ghalhekk komplew jinnegozjaw ma’ din li suppost jisimiha Lorraine Grey.

Meta staqsejthom kif ma ssupettawx hazin meta rcevew email minghand id-“DHL” bl-indirizz @gmail.com, Cyrita kienet pronta u qaltli li fil-fatt huha mill-ewwel gibdilha l-attenzjoni li kumpanija bhal ma hi d-“DHL” ma juzawx indirizz tal-gmail.

Il-korrispondenza kom­pliet ghaddejja bi Grey tinsisti li t-tort li c-cavetta ma waslitx kien tad-“DHL” fi Spanja. Sahan­sitra anke tat lit-tfajliet l-isem ta’ ufficjal fi Spanja, Paul Asemoto, u qaltil­hom biex jiktbulu u jistaqsuh ezatt kemm iridu jhalsu biex ikun jista’ jibghat il-pakkett u l-flus li johorgu jitnaqqsu mill-kera. Dan kien fit-28 ta’ Novembru 2007 u fl-istess gurnata kitbu lil Asemoto li minn naha tieghu ma tilef l-ebda hin u rrispondihom dakinhar stess. Huwa qalilhom li l-pakkett kien qieghed ghandhom izda riedu jhalsu €700 minhabba li Grey ma kinitx halset ghall-insurance u d-dwana fl-Ingilterra.

B’ammont iehor xi jhalsu, Odette u Cyrita sabu ma’ wicchom problema ohra. Ghaldaqastant huma kitbu lil Grey fejn qalulha li ma setghux ikomplu johorgu aktar flus meta f’idejhom ma ghandhom xejn. Min-naha taghha Grey kompliet tilghaba tal-vittma u qalet li se jkollha bil-fors tmur Spanja minhabba li c-cavetta ta’ l-appartament hija wahda specjali tant li ddiskrivita bhala “cavetta awtomatika”.

F’email ohra Lorraine Grey pruvat tigbed is-simpatija u l-fiducja tat-tfajliet tant li qaltilhom li “nasal li nafdakhom b’hajti”. Hija qalet ukoll li l-iktar haga importanti bhalissa hija li l-pakkett ma jibqax ghand id-“DHL” fi Spanja u jasal ghandhom. Fil-fatt il-mira tal-frodista kienet intlahqet tant li t-tfajliet iddecidew li jibghatu s-€700 li ntalbu minn Asemoto. Odette staqsitha jekk hux possibli li jhallsu dawn il-flus meta l-pakkett jasal Malta u jhallsu lid-DHL ta’ Malta. Izda Asemoto qal lil Odette biex tibghat il-flus f’indirizz fi Spanja li fil-verità huwa ufficcju tad-DHL izda ta’ frodisti professjonali hallew dettal zghir barra u meta t-tfajliet gibdulu l-attenzjoni qalilhom biex jibghatu l-flus bil-Western Union biex ihaffu l-affarijiet. Kien zball iehor li sar minn naha tat-tfajliet sforz li kien qieghed joqrob iz-zmien biex jipprepparaw biex imorru Dublin.

B’hekk it-tfajliet hasbu li serhu rashom u li fi ftit jiem kienu se jircievu c-cavetta li xorta baqghet ma waslitx. Erbat ijiem wara huma rcevew email ohra minghand Ase­moto fejn skuza ruhu tad-dewmien u dan kien minhabba li kien miet wiehed mill-ufficjali taghhom.

Din kienet l-ahhar darba li semghu minghand Asemoto u d-diversi telefonati li Odette ghamlet lid-DHL fi Spanja kienu inutli ghax ma sabet lil hadd jaf jitkellem bl-Ingliz.

F’nofs Jannar 2008 waslet email ohra din id-darba minghand certu Michael Bakare, ukoll suppost mid-“DHL”. Dan qal lit-tfajliet li kien qieghed jikteb hu ghax Asemoto kien bil-leave u barra li skuza ruhu ta’ l-inkonvenjent kien lest li jibghatilhom cekk biex jirrifondi l-ispejjez kollha li hargu.

Xi jiem wara Odette irceviet ‘Cashiers Cheque’ ta’ $4,000. Dawn kienu ferm aktar flus milli kienu qieghdin jistennew izda xorta kellhom jistennew madwar 40 gurnata biex jisarraf. Lanqas kienu lehqu marru l-bank li ma waslitx email ohra minghand Bakare fejn qalilhom li l-ammont li ntbghatilhom kien zball ta’ wahda mill-iskrivani taghhom. Ghaldaqstant appellalhom biex izommu l-ammont li kien taghhom u immedjatament jibghatu l-kumplament lura. Huwa qalilhom biex izommu $1,500 u jibghatu $2,500 lura ghax it-tfajla kienet se titkecca mill-impjieg taghha. Izda Odette u Cyrita din id-darba zammew sod u ma baghtu xejn qabel mac-cekk jissarraf u jkollhom il-flus f’idejhom. Il-ferha li kienu gabru flushom lura malajr sfumat fix-xejn meta gew informati mill-Bank of Valletta li c-cekk ta’ $4,000 kien falz u ma setax jissarraf.

Ghazlu li jhasslu bil-Western Union

Ir-raguni li ghazlu li jhallsu bil-Western Union kien ghax skond Odette setghu jittraccaw il-movimenti tal-pagamenti fosthom minn fejn ingabar, meta u min gabru. Ftit wara li ghamilt kuntatt maghhom u raw li xi hadd kien beda jiehu interess fit-trawma taghhom, Odette ghamel kuntatt mal-Western Union biex tara jekk setghux jintraccjaw il-flus. L-informazzjoni li nghatat kienet li t-€300 li baghtet lil Grey fl-Indonesja, fil-15 ta’ Marzu 2008, kienu ngabru izda t-tliet pagamenti l-ohrajn, u cioè €1,025 li baghtu l-Ingilterra (20 ta’ Novembru 2007), €700 li baghtu Spanja (4 ta’ Dicembru 2007) u €330 li wkoll baghtu l-Ingilterra (27 ta’ Dicembru 2007), skond il-Western Union dawn kienu ghadhom ma ngabrux.

Marru Dublin

Minghajr post fejn se joqghodu, Odette u Cyrita xorta kellhom imorru Dublin minhabba li l-kors kien se jibda u kellhom mohhom mistrieh li kienu se joqghodu f’lukanda ghal jumejn jew tlieta biss. Dan minhabba li Lorraine Grey kienet qaltilhom li se tmur Dublin personalment biex tiltaqa’ maghhom u tghaddi c-cavetta personalment.

Arroganti fuq il-mobile

It-Tnejn filghaxija cemplu numru li kienet taghthom biex jaraw jekk kienitx waslet Dublin. Izda minflok ma rrispondiet Lorraine, irrisponda dak li suppost huwa l-partner taghha, certu James Adeyemi Scott. Dan qalilhom li Lorraine tinsab Londra fi sptar ghal kura. Qalilhom li hu xtaq kieku jmur Dublin biex jaghtihom ic-cavetta ta’ l-appartament imma ried aktar flus. It-tfajliet zammew sod u qalulu li kienu digà halsu ammont sostanzjali u ma kienux lesti jkomplu johorgu aktar flus.

Wara diversi telefonati, fejn dan Scott kien arroganti ma’ l-istudent Maltin u anke kien jaqta’ l-linja u kien hemm mumenti fejn kellimhom hazing ukoll, waslu ghal ftehim mieghu li jiltaqghu fl-Ajruport ta’ Gatwick, f’Londra biex b’hekk hu ma jkollux ghalfejn jaghmel spejjez u jaqbad titjiera ghal Dublin.

Nhar l-Erbgha, 19 ta’ Marzu marru Gatwick. Kienet spiza ohra li dahlu fiha. Minhabba li riedu biljetti dak il-hin stess, l-irhas li sabu minn Dublin ghal Gatwick kienet mal-linja nazzjonali Irlandiza l-Aerlingus fejn halsu €300 kull wiehed.

Kif waslu Gatwick regghu cemplu li Scott izda b’arroganza kbira kompla jinsisti li jrid il-flus. Odette talbitu biex imur l-ajruport biex b’hekk ikunu jistghu jiftehmu ahjar ghax dawn ma kienux affarijiet ta’ fuq it-telefon. Fl-ahhar dan Scott accetta li jmur Gatwick u qalulhom biex jistennewh. Izda wara stennija ta’ aktar minn erba’ sieghat Scott ma tfaccax. Kienu inutli n-numri ta’ telefonati li ghamlu ghax fl-ebda hin ma rrisponda l-mowbajl.

Tfacca Anglu

Il-jumejn biss li hasbu li kienu se joqghodu f’lukanda, dawn kienu digà saru hamest ijiem. Ghaldaqstant il-Hamis, 20 ta’ Marzu bdew iduru biex ifittxu post alternattiv. Bdew mixjin bil-mappa f’idejhom fil-qalba ta’ Dublin. Post totalment gdid ghalihom u b’tensjoni kbira fuqhom.

B’xi mod riedu jsibu fejn joqghodu mhux biss ghax il-qaghda finanzjarja taghhom ma kinitx tajba izda riedu jibdew jikkoncentraw fuq l-istudji taghhom. “F’hin minnhom dorna kantuniera u waqfet quddiemna tfajla Irlandiza”, qalet Odette. Din staqsiethom jekk kellhomx xi problema. Fi ftit kliem Odette u Cyrita qalulha x’kien gralhom. Bi tbissima din it-tfajla, li wara saru jafu li jisimha Debra, qaltilhom li fejn qieghed toqghod hi ghand is-sorijiet kien hemm xi kmamar battala.

“Anglu li tfacca quddiemna f’mument li konna se nibdew niddispraw”, qalet Cyrita bi tbissima helwa. B’hekk spiccaw joqghodu ghand is-sorijiet ta’ ‘Our Lady of Guadalupe of the Clarissans’.

Marru jfittxu l-post

Meta marru jfittxu dak li suppost kellu jkun l-appartament li krew minghand Lorraine Grey, fil-fatt sabu dar tipika Irlandiza meta huma hasbu li se jsibu xi blokk ta’ appartamenti.

Wara li habtu n-numru 35 f’Lands­do­wne Park Avenue, fethet mara Franciza u ftit wara gie ragel li x’aktarx huwa Pakista­ni. It-tfajliet staqsewhom jekk kienx hemm xi appartament ghal kiri, izda dawn baqghu jharsu lejhom. Odette u Cyrita staqsewhom jekk sid il-post humiex Lorraine Grey jew James Scott izda dawn qatt ma kienu semghu bihom. Fil-fatt is-sid minghand minn krew din id-dar huwa certu Edmond Barret fejn anke tawhom in-numru fejn jistghu jcemplu. Izda Odette qalet li kull darba li pruvat iccempel dejjem sabet “voice mail”.

Ghamlu rapport ma’ l-awtoritajiet

Kien hawn li Cyrita u Odette irras­sen­jaw ruhhom li kienu gew frodati. Ghal­daqstant marru ghand il-Garda, li huma l-Pulizija Irlandiza. Izda meta spjegawlhom il-kaz qalulhom li minn naha taghhom ma setghu jaghmlu xejn minhabba li r-reat ma kienx sar fl-Irlanda.

It-tfajliet informaw ukoll l-università kemm dik f’Dublin kif ukoll ta’ Malta. Huma qalu li meta qalu lill-Ufficjal Internazzjonali fl-Università ta’ Malta l-unika risposta li hadu kienet li ma seta’ jaghmel xejn minhabba li skond il-kuntratt tal-Programm Erasmus ma jistghux jinghataw ghajnuna finanzjarja ghax kienu digà nghataw kemm suppost.

It-tfajliet qaluli li sfortunatament ma tantx sabu ghajnuna mill-Università ta’ Malta. Hadd ma qalulihom x’ghandhom jaghmlu biex ifittxu fejn joqghodu.

Staqsejt lill-Pulizija Maltija

Kif sirt nafu bid-dettaji dwar dan il-kaz ta’ frodi, sibt xi ufficjali fil-Korp tal-Pulizija u staqsejthom jekk il-Pulizija Maltija tistax tidhol f’dan il-kaz biex nghinu lil Odette u lil Cyrita. Ir-risposta identika kienet li r-reat fil-fatt lanqas Malta ma sar minhabba li l-vittmi wzaw l-internet u kkorisspondew ma’ persuni fl-Ingilterra. Jekk hemm xi hadd li jista’ jinvestiga l-kaz allura huma l-Pulizija Ingliza, qalulu l-Ispetturi.

….. u lid-DHL

Ghamilna kuntatt ukoll mad-DHL fl-Ingilterra fejn wara li baghtna l-informazzjoni kollha li kellna, cemplilna Luke Baines fejn informana li l-kaz kien qieghed jigi investigat. Erbat ijiem wara Baines informana li d-DHL kienu hadu din il-bicca xoghol bis-serjetà hafna tant li poggew twissija fuq is-sit elettroniku ufficjali taghhom.

F’din it-twissija d-DHL appellaw lil kulhadd biex ma jibaghtux flus jekk ikunu mitlubin jaghmlu dan permezz ta’ xi email ghal xi oggetti jew servizzi li jkunu ordnaw minn fuq l-internet.

Ghajnuna immedjata mill-Ambaxxata Maltija

Nhar it-Tnejn, 21 ta’ April mort personalment l-Ambaxxata Maltija f’Dublin. Gejt milqugh tajjeb hafna mic-Chargè d’Affairs, Ruth Farrugia. Hija qaltli li t-tfajliet kienu kitbulha email b’xi dettalji imma ma kienux ghadhom marru l-Ambaxxata minhabba l-impenji taghhom.

Meta ghidtilha li x’aktarx kien hemm xi pagamenti li ghadhom ma ngabrux mill-Western Union, Ruth Farrugia, weghditni li kienet se tikteb mill-ewwel u tinvestiga. Qatli li se taghmel pressjoni kbira fuq il-Western Union biex tara x’jista’ jsir.

Ms Farrugia qaltli wkoll li kienet se tikteb lill-Kummissarju Gholi Malti f’Londra u titolbu jara x’jista’ jaghmel minn naha tieghu kif ukoll biex jinforma lill-Pulizija dwar il-kaz b’tentattiv li forsi jinstabu Lorraine Grey u James Scott.

L-ghada, it-Tlieta, Ruth Farrugia kellha ppjanata laqgha ma l-Irish Tourist Assistance Services (ITAS). Din hija assocjazzjoni li tipprovdi ghajnuna lit-turisti meta jsibu ruhhom f’xi diffikultajiet. Ghaldaqstant Ruth Farrugia weghditni li kienet se tqajjem dan il-kaz maghhom.

Madwar 20 minuta wara li tlaqt mill-ambaxxata Maltija rcevejt telefonata minghand Ruth Farrugia fejn talbitni mmur lura l-Ambaxxata. B’xorti tajba kull ma kelli kien ghaxar minuti mixi minn fejn kont.

Il-weghda li ghamlitli Ruth li kienet se tibda tahdem fuq dan il-kaz zammitha. Fil-fatt il-ftit hin li ma kontx fl-Ambaxxata kienet digà ghamlet kuntatt mal-Western Union u anke kitbitilhom ittra ufficjali.

Ruth Farrugia qaltli li tixtieq li tiltaqa’ mat-tfajliet personalment u kienet lesta li taghmel dan anke wara l-hinijiet ta’ l-ufficcju. Wara li ghamilt kuntatt mat-tfajliet u ghidtilhom li Ruth Farrugia xtaqet tiltaqa’ maghhom, ghamlu kuntatt ma’ l-Ambaxxata u nhar il-Gimgha, 25 ta’ April iltaqghu ma’ Ruth Farrugia.

X’intqal

Ix-Chargè d’Affairs, Ruth Farrugia, u t-tfajliet kellhom laqgha kordjali hafna fejn mhux biss sabu l-wens li kellhom bzonn izda ghajnuna kbira.

Peress li jidher li hemm xaqq ta’ dawl li tliet pagamenti ghadhom ma ngabrux, Ms Farrugia qaltilhom li kienet kitbet lill-Western Union biex ma jsarfux dawn il-flus minhabba li kien hemm frodi involuti. Barra minn hekk hija se titlob ukoll l-ghajnuna tal-Garda (il-Pulizija Irlandiza) kif ukoll dawk Inglizi. Ruth weghdithom ukoll li kienet se taghmel minn kollox biex tikkuntattja lis-sid tad-dar fejn suppost kellhom joqghodu huma. Hija tathom pariri ohrajn li ma kienux jafu bihom.

Kemm Odette kif ukoll Cyrita qaluli li kienu kuntenti hafna bil-laqgha li kellhom ma’ Ruth Farrugia u apprezzaw hafna l-fatt li accettat li tiltaqa’ maghhom barra l-hinijiet tax-xoghol taghha specifikament biex tghinhom.

Jippruvaw jghaddu kif jistghu

Cyrita u Odette mhux biss qieghdin jaghmlu sagrifficji biex jaraw kif se jghaddu finanzjarament fil-hajja ta’ kuljum, izda anke qieghdin jaghmlu sagrificcju milli johorgu jgawdu xi ftit fil-hin liberu taghhom.

Minhabba li ma tantx johorgu, kemm minhabba l-istudji kif ukoll minhabba l-problema tal-finanzi, ma kellhomx il-hin li jaghmlu hbieb. Izda jidher li xorta l-karattru simpatiku taghhom irnexxielhom jigbdu s-simpatija ta’ studenti Koreani li qieghdin Dublin biex jitghalmu l-Ingliz u huma wkoll residenti ghand is-sorijiet.

Il-hajja ghal dawn iz-zewg tfajliet ma kinitx facli sakemm bdew jaddattaw kemm ghall-pajjiz gdid, il-hajja gholja u bil-problema tal-finanzi li bdiet tinhass sew.

“Konna nixtru l-bzonnijiet biss. Jekk kellna bzonn zewg pari kalzetti, konna nfittxu l-orhos. Anke l-ikel konna nixtru biss ghal dakinhar u l-ghada naraw”, spjegat Odette.

Huma qalu li hemm hafna affarijiet li jixtiequ jixtru imma jkollhom joqghodu lura. Minn naha taghha Cyrita qalet li mhux facli li ddur fuq tal-familja ghal diversi ragunijiet.

“Ifhem il-punt taghna. Din (Cyrita) se taghlaq 22 sena u jien ghandi 32 sena. Biex nistaqsu lill-genituri taghna biex jaghtuna l-flus mhux sew”, sahqet Odette b’Cyrita tapprova dak li qalet il-habiba taghha. L-impressjoni li tawni kienet li t-tnejn li huma jridu jerfghu r-responsabbilitjiet taghhom.

Tafdawx u oqoghdu attenti

Odette u Cyrita jafu li mhux se tkun facli jigbru l-flus kollha ghalkemm jittammaw li jiehdu haga lura. Li hadu zgur hija lezzjoni li jixtiequ lil hadd li ma jghaddi minn esperjenza bhal din. Ghalhekk meta staqsejthom jekk kienx hemm xi haga li xtaqu jzidu harget it-tjubija taghhom it-tnejn.

“Ma tantx hemm aktar xi tghid hlief li nixtiequ nappellaw lill-istudenti li se jkollhom l-opportunità li jistudjaw barra minn Malta, ghandhom joqghodu attenti hafna u ma jafdawx”, qabzet Odette.

Huma qaluli li l-ewwel ma ghandhom ifittxu huwa ma’ l-università jew il-kulegg fejn se jkunu qieghdin jistudjaw. Jekk ma jsibux allura jippruvaw isibu xi hostel u minn hemm jippruvaw isibu xi haga orhas.

“L-importanti huwa li m’ghandhomx johorgu flus qabel ma jaraw il-post personalment. Ma nixtiequ lil hadd li jghaddi minn esperjenza kerha li ghaddejna ahna” qaluli Cyrita u Odette.

Il-vittma stqarr kollox fuq filmat

LIL IBNI QATLUH

- Joseph Azzopardi, missier il-vittma

Joseph Azzopardi jinsab cert li ibnu Nicholas ma kellux imut u c-cirkostanzi mdawrin mal-mewt tieghu huma frame up kbir mill-Pulizija. Isostni li “lil ibni qatluh”. Minn informazzjoni li kiseb dan is-sit elettroniku jirrizulta li Nicholas Azzoardi ghamel stqarrija ta’ dak li sehh fil-bitha tas-CID fil-Kwartieri Generali tal-Pulizija permezz ta’ filmati li ngibed mill-qraba tieghu stess fl-Isptar Mater Dei. Huwa mifum ukoll li dawn il-filmati ntbghatu barra minn Malta.

Nhar it-Tnejn tkellmt mal-genituri ta’ Nicholas, ir-ragel ta’ 38 sena li fit-22 ta’ April miet fl-Isptar San Luqa fis-sala ta’ l-Ortopedija wara li fid-8 ta’ April kien allegat li prova jahrab mid-Depot tal-Pulizija u waqa’ gholi ta’ tliet sulari.

Joseph qalli li ibnu kellu problemi ma’ martu u kawza ta’ dan saru xi allegazzjonijiet fuq ibnu u ghaldaqstant il-Pulizija talbuh imur id-Depot nhar it-Tlieta, 8 ta’ April biex ikun interrogat. Malli wasal tnizzel fil-lock-up fejn suppost kellu jigi interrogat mill-Pulizija ta’ Kontra l-Vizzji fejn l-Ispettur Graziella Muscat kienet qieghda tinvestiga l-allegazzjonijiet.

Is-Sur Azzopardi qalilna li ibnu filli kien qieghed imut, tant li kif iddahhal fl-ITU mill-ewwel ghamlulu l-grizma, u 13-il gurnata wara mhux talli gie f’tieghu izda wkoll kien jaf ezatt x’gara u rrakkonta minn xhiex ghadda lil diversi persuni fosthom lill-missieru, huh u anke ufficjali tal-GWU.

Il-missier kompla jghidilna li Nicholas qallu li meta kien fid-Depot tal-Pulizija kien skortat minn zewg Pulizija li bdew jinsulentawh u jkellmuh b’mod dispregattiv biex jipprovokawh. F’hin minnhom wiehed mill-Pulizija allegatament beda jaggredixxi lil Nicholas.

“Ibni iddefenda ruhu u mbotta lil dan il-Pulizija ma’ rixtellu. Dan huwa dak il-Pulizija li qalu li fil-kaz kien wegga’ Pulizija. Il-kliem ta’ Nicholas kien ‘Pa faqqajtu mar-rixtellu‘. Dan kien is-sinjal tal-mewt ta’ ibni” qal Joseph Azzopardi b’martu Mary thares lejh u bis-santa tal-mewt ta’ binha f’idejha.

Huwa kompla jghidilna li jekk dawn il-Pulizija kellhom xi struzzjonijiet biex iwagghuh xi ftit biex jintimidawh u jammetti l-allegazzjonijiet, spiccat bi glieda ghal mewt. Nicky, qalilna Joseph, prova jiddefendi lilu nnifsu izda ma setax ilehhaq maz-zewg Pulizija li wiehed minnhom, skond Nicholas, kien imharreg sew fl-arti marzjali tant li beda jtih bis-sieq fuq sidru u jdejh.

Joseph qal li dan kien it-Tlieta, 8 ta’ April f’xi hin filghaxija. Sa dakinhar il-genituri ma kienu ghadhom jafu xejn. Kien l-ghada li saru jafu u marru d-Depot biex jaraw ghalfejn kien qieghed jinzamm izda dawn qalulhom li binhom kien tajjeb u ma kien jonqsu xejn. Wara li damu jistennew erba’ sighat u hadd ma qalilhom xejn, marru lura d-dar.

Ghal habta tas-6.00 p.m. cemplet l-Ispettur Louise Calleja mill-istess skwadra ta’ Kontra l-Vizzji u kelmet lil huh Reno. Hija qaltlu biex imur urgenti d-Depot u dan staqsiha jekk kienux se jzommuh ukoll hemm bhal Nicholas. Skond Joseph l-Ispettur Calleja qaltlu li jekk ma jmur kienu se jmorru ghalih huma. Ghaldaqstant Joseph u Reno marru d-Depot u kif waslu dahlu lil Reno gewwa filwaqt li Joseph baqa’ fir-reception jistenna lil uliedu johorgu flimkien.

Kif Reno kien wahdu qalulu li huh kien gravi ghax kien qabez ghal isfel. Reno baqa’ kalm ghax hass li kien hemm xi haga nhux f’postha u talabhom il-partikolaritijiet tal-Pulizija prezenti fejn skond Azzopardi l-Ispettur Calleja kienet sorpriza izda xorta wahda tawh dak li xtaq. Biex ma jinkwetax lil missieru, Reno mar wahdu l-Isptar Mater Dei fejn it-tobba qalulu li huh kien f’qaghda kritika.

Ghal 13-il gurnata shah Nicholas ma setax jitkellem minhabba l-qaghda li kien fiha. Huwa baqa’ jinzamm fuq il-makni l-aktar minhabba l-pulmun fejn il-professur iddiskrivih bhala ghanqud gheneb li tghaffeg kollu.

Jumejn wara nehhewlu l-pajpijiet li kellu mwahlin mieghu u tpogga fis-sala ta’ l-Ortopedija. Meta marru jarawh l-ewwel kliem li Nicholas qal lil missieru kien “Pa thallnix wahdi ghax jigu ghalija issa li nista’ nitkellem u nghid x’gara”. Joseph qal li ibnu kien jaf ezatt x’gara u mhux kif qalulhom li kien qieghed ihawwad.

Azzopardi qal li minkejja li talab il-protezzjoni tal-Qorti ghal ibnu, din il-protezzjoni qatt ma nghatat.

Meta regghu marru jarawh sabu lill-Magistrat Anthony Vella u l-assistent tieghu ikellmu lil Nicholas imma Joseph ra ftit stramba l-fatt li ma kienx qieghed ikun irrekordjat dak li Nicholas kien qieghed jixhed. Barra l-kamra kien hemm l-Assistent Kummissarju Michael Cassar u l-Ispettur Graziella Muscat.

Wara li hareg il-Magistrat u dahlu hdejn Nicholas dan kien jidher tajjeb tant li xtrawlu card biex ikun jista’ jara t-televizjoni u jcempel. Aktar tard beda l-programm ‘Gizelle’ u flimkien ma’ l-infermieri qaghdu jarawh flimkien.

Tliet sighat wara, ghal habta tal-11.00 p.m. meta Joseph u martu Mary kienu d-dar, cemplulhom u qalulhom li Nicholas kien gravi. Joseph u Reno marru sparati lejn l-isptar fejn sabu lil Nicholas mejjet.

“Il-protezzjoni li tlabna kemm il-darba qatt ma nghatat. Dan huwa frame-up mill-kbar nett. Lil ibni qatluh” sahaq Joseph li ma felahx izjed u nfaqa’ jibki.

Tkellimna wkoll ma’ Jason Deguara, is-Segretarju tat-Taqsima Kimika, Energija u Stampar tal-GWU. Huwa qalilna li meta flimkien mal-President tat-Taqsima, Ethelbert Schembri, marru l-ITU biex jaraw lil Nicholas kien irrakkontalhom li kien gie msawwat minn zewg irgiel fid-Depot u anke wriehom daqqiet li kellu fuq sidru li dehru qishom daqqiet ta’ ponn.

Sors iehor li tkellem maghna huwa Saviour Galea, kollega ta’ Nicholas u habib tieghu. Galea qalilna li kien ilu jaf lil Nicholas erba’ snin fejn jafu bhala bniedem onest u li dejjem qal il-verità. Kien imur kuljum l-ITU u kien nhar it-Tnejn, 21 ta’ April meta mar jarah kien hemm ukoll missieru. F’hin minnhom hareg Joseph u qal lil Saviour li xtaq ikellmu. Nicholas qallu li meta haduh id-Depot gie msawwat minn zewg Pulizija u wara “Tefawni minn fuq cint ghal isfel”. Galea qalilna li dan id-diskors qalu quddiem persuna ohra li x’aktarx hija gar tal-genituri ta’ Nicholas.

Sadanittant sorsi qrib il-Korp tal-Pulizija qaluli li dan il-kaz kompla rieghed lill-Korp tal-Pulizija. Haga stramba kienet li filwaqt li l-Pulizija dejjem hargu stqarrija li jkun miet vittma ta’ xi accident, ikun xi jkun il-kaz, fil-kaz ta’ Nicholas Azzopardi il-mewt tieghu nzammet mistura mill-Pulizija u giet zvelat biss nhar il-Hadd fil-gazzetta Maltatoday.

Sadanittant l-istazzjon nazzjonali, il-PBS, fil-bullettin ta’l-ahbarijiet ta’ nhar it-Tnejn li ghadda habbar li l-Pulizija ghaddew filmati lill-Magistrat Anthony Vella li juru lil Nicholas Azzopardi “jippassiga sakemm kien qieghed jistenna li ssir tfittxija fil-karozza tieghu”. Il-PBS qalu wkoll li Azzopardi deher mixi wara l-bini tal-Forensika u ma deherx aktar.

Sorsi qrib il-Korp tal-Pulizija qalu li dan is-sit elettroniku li dan jikkontradixxi ghal kollox l-istqarrija tal-Pulizija meta qalu li Azzopardi harab mill-kustodja tal-Pulizija li kienu qieghin jsekortawh u qabez minn gholi ta’ tliet sulari.

Zewg tfajliet ikorru gravi

Sigra partikolari ftit metri ’l boghod mill-mini tal-Bombi, regghet kienet ix-xena ta’ karozza ohra li baqghet diehla b’impatt qawwi fiha. Zewg tfajliet kienu fil-periklu tal-mewt filwaqt li tfajla ohra u zewg guvintur sofrew griehi hfief.

L-accident sehh sbieh is-Sibt ghal habta tas-1.07 a.m. fi Triq Nazzjonali. Karozza Seat Ibiza misjuqa minn tfajla ta’ 21 sena minn Bahar ic-caghaq baqghet diehla b’impatt qawwi fis-sigra. Fl-istess karozza kien hemm erba’ persuni ohrajn, tfajla ta’ 21 sena minn H’Attard, ohra ta’ 18-il sena mill-Mosta, guvni ta’ 26 sena mir-Rabat u guvni iehor ta’ 22 sena minn Tas-Sliema.

Skond hbieb tal-vittmi, li kienu f’karozza separata jsuqu warajhom, qalu li ftit qabel kienu f’bar qrib il-Junior College fl-Imsida meta ddeccidew li jmorru l-Valletta Waterfront. Kif is-Seat Ibiza qabzet il-mini tal-Bombi, it-tfajla tilfet il-kontroll tal-karozza b’konsegwenza li l-karozza daret u tkaxkret ghal diversi metri sakemm spiccat tahbat b’impatt qawwi mas-sigra fuq in-naha tas-sewwieq. Tlieta mill-passiggieri hargu wehidhom izda s-sewwieqa u t-tfajla ta’ 21 sena minn H’Attard, li kienet riekba ezatt wara s-sewwieqa, inqabdu qalb it-tifrik.

Fuq il-post waslu fi ftit hin membri tas-salvatagg mid-Dipartiment tal-Protezzjoni civili kif ukoll tliet ambulanzi bl-infermieri u t-tim mediku ta’ l-ERT maghmul mit-tobba Jonathan Joslin, Michael Spiteri u Rueben Grixti. Kienet operazzjoni difficli peress li z-zewg tfajliet kienu wara xulxin u ghalhekk dik li kienet wara ma setghetx tinhareg qabel ma tinhareg is-sewwieqa. It-torca u dan is-sit elettroniku segwa l-operazzjoni minn ftit tal-hin wara li sehh l-accident fejn stajna naraw id-dedikazzjoni u l-professjonalità tat-tim mediku u tal-membri tal-Protezzjoni civili. Minn naha l-ohra l-Pulizija tal-Mobile u tad-Distrett, immexxija mis-Surgenti Stephen Saliba u Kenneth Brignano mill-Ghassa tal-Belt, iccirkondaw il-post ta’ l-accident fejn it-triq fid-direzzjoni tal-Floriana nghalqet ghat-traffiku.

L-ewwel ma ttiehdu l-Isptar Mater Dei kienu z-zewg guvintur u t-tfalja Mostija fejn instabu li kienu qieghdin isofru minn griehi hfief. Iz-zewg tfajliet l-ohrajn inhargu minn qalb it-tifrik ftit minuti minn xulxin u kif twasslu l-Isptar Mater Dei nstabu li kienu fil-periklu tal-mewt. B’xorti tajba matul il-gurnata l-kundizzjoni taghhom qalbet ghall-ahjar u ma baqghux fil-periklu li jitilfu hajjithom. Huma sofrew diversi ksur fosthom fil-pelvis, spalla u kustilji.

Bl-accident giet informata l-Magistrat Dr Consuelo Scerri Herrera li ordnat inkjesta u hatret lill-Perit Robert Musumeci, lit-Tekniku Joseph Zammit u lill-espert Mario Buttigieg flimkien mal-Pulizija tal-Fotografija. L-istharrig tal-Pulizija qieghed jitmexxa mill-Ispettur James Grech tad-Distrett.

Waqa’ hdejn is-sodda matul il-lejl

Anzjan ta’ 86 sena minn Naxxar jinsab fil-periklu tal-mewt kawza ta’ griehi gravi li sofra x’aktarx wara li waqa’ mis-sodda matul il-lejl ta’ bejn il-Gimgha u s-Sibt.

Il-kaz sehh fid-dar ta’ l-anzjani ‘Sagra Familja’ li tinsab fi Triq il-Markiz G. Scicluna fin-Naxxar. Jidher li matul il-lejl l-anzjan x‘aktarx prova jqum mis-sodda meta tilef il-bilanc b’konsegwenza li waqa’ u sofra griehi gravi. Kien ghal habta ta’ nofs il-lejl x’hin l-anzjan instab fl-art izda mhux maghruf kemm kien ilu li waqa’.

Fuq il-post issejhet ambulanza li hadet lill-anzjan l-Isptar Mater Dei. Ghal habta tal-11.00 a.m., 11-il siegha wara li l-anzjan iddahhal l-isptar, il-Pulizija gew informati li kien fil-periklu tal-mewt.

Bil-kaz gie informat il-Magistrat ta’ l-Ghassa li ordna inkjesta filwaqt li l-Ispettur Nicolai Sant mill-Ghassa tan-Naxxar qieghed jinvestiga l-kaz.

Submarine tan-NATO Taljan tilifhom u telaq minn fuq il-post

Kellha tkun hidma kordinata bejn vapur merkantili u l-Forzi Armati ta’ Malta biex 28 klandestin gew salvati wara li submarine tan-NATO Taljan tilifhom bejn sema u ilma.

Nhar is-Sibt li ghadda ghal habta ta’ l-10.15 p.m. s-submarine Taljan li kienu fi triqtu lejn missjoni tan-NATO informa lill-Kmand f’Napli li kien ghadu kif iltaqa’ ma’ dghajsa bil-klandestini u li din kienet madwar 50 mil nawtiku fix-Xlokk ta’ Malta u li dawn kellhom bzonn l-assistenza. L-ekwipagg tas-submarine ghamel xi hin josserva d-dghajsa permezz tal-periskopja izda minhabba li dan is-submarine Taljan tan-NATO mhux armat b’dik maghrufa bhala ‘night vision’ tilef il-kuntatt mal-klandestini. Irrizulta wkoll li minkejja li l-kaptan tas-submarine informa lill-Kmand f’Napli li l-klandestini kellhom bzonn l-ghajnuna minhabba l-kundizzjonijiet tal-bahar, dan xorta wahda telaq minn fuq il-post “ghax kien digà hames sighat tard ghall-missjoni li kien gie msejjah ghaliha”.

Ghaldaqstant ic-Centru tal-Operazzjonijiet tal-FAM f’Hal Luqa beda jikkordina l-operazzjoni ta’ tfittix u salvatagg tal-klandestini. Madwar ghaxar minuti wara l-vapur merkantili l-MV Halini-1 intercetta d-dghajsa. Ftit tal-hin wara waslet ukoll fuq il-post il-Patrol Boat P51 u vapur iehor, l-MS Francopan, fejn f’bahar forza sitta xorta wahda l-ekwipagg tal-P51 salvaw 28 ragel. Wara li l-klandestini ttelghu kollha fuq il-Patrol Boat tal-FAM dawn iddahhlu fil-bazi Marittima f’Xatt it-Tiben il-Hadd ghal habta tat-3.27 a.m.

Dan kien it-tielet grupp ta’ klandestini li dahal Malta din is-sena. fl-1 ta’ Marzu kienu dahlu 24 ragel u fid-9 ta’ April kien dahal it-tieni grupp bi 28 ragel iehor biex b’dawk li dahlu nhar il-Hadd s’issa din is-sena dahlu 80 klandestin kollha rgiel.

Sajjied Taljan jingieb Malta ghall-kura b’helikopter

Sajjied Taljan ingieb Malta biex jinghata l-kura medika minhabba li f’Lampedusa ma hemmx sptar adekwat li seta’ jsalva s-subgha tas-sajjied li l-ewwel indikazzjoni kienet li nqatalu barra.

Nhar it-Tnejn ghal habta tas-7.30 a.m. ic-Centru tas-Salvatagg Taljan f’Ruma informa lill-Forzi Armati ta’ Malta li kien hemm bzonn l-ghajnuna medika fuq skuna Taljana minhabba li membru ta’ l-ekwipagg ta’ l-iskuna ‘Enza D’ kien tilef wiehed mis-swaba’. Dak il-hin l-iskuna kienet madwar 80 mil nawtiku fil-Lbic ta’ Malta u qrib il-gzira Taljana ta’ Lampedusa. Imma minhabba li f’Lampedusa m’hemmx sptar adekwat li seta’ jsalva s-subgha tas-sajjied, gie deciz li dan jiddahhal l-Isptar Mater Dei.

Ghaldaqstant l-‘Enza D’ gie ordnata biex issalpa fid-direzzoni ta’ Malta u fl-istess hin ittajjar il-helikopter AB212 tal-Missjoni Militari Taljana f’Malta li telaq mill-bazi tal-Iskwadra ta’ l-Ajru tal-FAM f’Hal Kirkop. Fuq il-helikopter kien hemm il-Logotenent Kulunell Franco Trozzi flimkien mas-Staff Sargeant Norman Sciberras, Lance Bombardier Judas Dimech, Maresciallo Giancalo Evangelista u Bombardier Derek Pepe.

Ghal habta tad-9.00 a.m. l-iskuna Taljana kienet madwar 69 mil nawtiku mill-kosta Maltija meta wasal fuqha l-helikopter li minn fuqu tnizzel ir-rescuer Dimech li tella’ lis-sajjied fuq il-helikopter. Is-sajjied Taljan gie identifikat bhala Franceso de Tullio ta’ 43 sena minn Bari u li kien qieghed isofri minn griehi gravi f’idejh ix-xellugija. Sakemm twassal Malta, De Tullio nghata l-ewwel ghajnuna medika fuq il-helikopter minn Bombardier Derek Pepe. Fl-10.13 a.m. l-helikopter Taljan nizel fil-‘helipad’ ta’ l-Isptar Mater Dei fej kien hemm ambulanza tistenna li hadet lit-Taljan fid-Dipartiment ta’ l-Emergenza.

Wara li gie ezaminat mit-tobba rrizulta li De Tullio kien qieghed isofri minn griehi gravi f’subghu z-zghir li bl-intervent f’waqtu kemm ta’ Bombardier Pepe kif ukoll tat-tobba Maltin salvawlu subajgh.

Miet il-missier li kien qed jahdem ghand ibnu

John Cardona ta’ 56 sena minn Hal Qormi kien ilu jiggieled kontra l-mewt ghal dawn l-ahhar hamest jiem wara li kien sofra griehi gravi f’rasu kawza ta’ waqa’ minn gholi ta’ madwar sular u nofs. Cardona kien qieghed jaghmel jahdem fil-post ta’ ibnu f’Haz-Zabbar.

Stqarrija tal-Pulizija li nharget tard nhar il-Hadd ikkonfermat li l-Pulizija gew informati mill-Isptar Mater Dei li r-ragel kien miet. L-accident sehh nhar it-Tlieta, 8 ta’ April fi Triq Nevew ghal habta ta’ 11.45 a.m. Dak il-hin Cardona kien qieghed jaghmel xoghol ta’ manutenzjoni f’bitha fir-residenza ta’ ibnu li ghadha mhix abitabbli.

Dak il-hin il-missier kien qieghed fuq scafolding ikahhal hajt li jaghti ghal go xaft meta tilef il-bilanc b’konsegwenza li waqa’ gholi ta’ sular u nofs u spicca fix-xaft ta’ garaxx li huwa ta’ kumpanija tal-kostruzzjoni.

Mill-ewwel kien jidher li Cardona kien f’qaghda kritika fil-fatt huwa baqa’ jinzamm fit-Taqsima tal-Kura Intensiva ta’ l-Isptar Mater Dei.

Sighat twal jistennew fl-Emergenza….

u hadd ma jghidilhom xejn

Sistema li mhux tahdem bejn it-3.00 p.m. u t-8.00 a.m.

Minkejja l-ftahir li sar dwar l-Isptar Mater Dei, tant li gie deskritt bhala “State of the art”, “Fost l-aqwa hames sptarijiet fid-Dinja” u titli ohrajn sbieh, il-problema fl-iktar dipartiment importanti – dak ta’ l-Emergenza – l-Isptar Mater Dei huwa dizastru.

Wara li l-Isptar Mater Dei dam jinbena 17-il sena u gie jiswa’ lill-poplu Malti €698,812,019 (Lm300 miljun), sal-lum il-poplu Malti ghadu mhux jinqeda. L-ahhar ilment li waslilna kien minghand omm li hadet lil binha ta’ disa’ snin l-Emergenza bil-pala ta’ riglejh minfuha. Waslet fl-emergenza ghal habta tad-9.30 a.m. u mill-ewwel ittiehdu d-dettalji kollha u wara ntalbet biex tistenna sakemm jghidulha biex tidhol f’Area 3.

Sa hawn is-servizz kien eccellenti u verament jindika li dan huwa sptar “fost l-aqwa fid-dinja”. Izda minn hawn jibda l-martirju, id-disperazzjoni u n-nuqqas kbir li minn sptar “fost l-aqwa fid-dinja” isir “holma kerha”. Din l-omm qaltilna li kull siegha bdiet tmur tkellem lill-persuna inkarigata biex tara ghalfejn hadd ma kien ra lil binha. Izda kull darba li marret baqghet minghajr sodisfazzjon. Wara stennija ta’ aktar minn sitt sighat u lil dan it-tifel baqa’ ma rah hadd, l-omm regghet marret tara x’kien qieghed jigri.

“L-unika risposta li tawni kienet li wrewni numru ta’ fajls u qaluli li dawn in-nies huma kollha qablek”, qaltilna din l-omm.

Hija kompliet tghid li binha ried xi haga x’jiekol ghax kien ilu mill-gurnata ta’ qabel ma jiekol izda ma ssugratx thallih wahdu sakemm tmur tixtri xi haga ghax jekk isejhulhom bezghat li titlef postha.

Aktar ma ghadda l-hin, aktar nies bdew jizdiedu tant li r-reception kienet mimlija nies. Wara li l-omm stenniet siegha ohra regghet marret tistaqsi jekk lil binha kienx se jarah it-tabib, izda baqghet minghajr sodisfazzjon. Ghaldaqstant l-omm ma kellhiex ghazla ohra hlief li titlaq mill-Isptar tal-poplu, imhallas u mizmum mit-taxxi tal-poplu, fosthom taghha, u marret fi sptar privat fejn inghatat servizz professjonali u malajr izda bi prezz gholi.

It-torca kompliet tinvestiga u sibna li l-problema fl-Emergenza fl-Isptar Mater Dei mhux se tigi solvuta sakemm il-Gvern ma jiehux l-affarijiet bis-serjetà. Sorsi qrib l-isptar spjegawlna kif tahdem is-sistema. Kif xi hadd jiddahhal jew jidhol fl-Emergenza jigi rregistrat mar-reception. Minn hemm tarah infermiera jew infermier li jevalwa l-emergenza tal-kaz.

Bhala prijiorità l-ewwel pazjenti li jigu ezaminati huma dawk li jidhlu b’ugiegh fis-sider fejn ikun hemm suspett ta’ attakk tal-qalb. L-ewwel ma jsir huwa dak imsejjah ECG. Jekk jirrizulta fil-pozittiv allura l-pazjent jiddahhal f’Area 1 fejn jigi ezaminat mit-tabib ta’ l-emergenza fejn isirulu aktar ezamijiet medici. Jekk lit-tabib jirrizultalu, kemm mill-ECG kif ukoll minn ezamijiet ohrajn li l-kaz huwa serju, allura jissejjah il-Konsulent tad-Dipartiment ta’ l-Emergenza li jawtorizza li l-pazjent tinstablu sodda u kamra biex jinghata l-kura. Izda hawn fejn is-sitwazzjoni hija prekarja u fejn tohrog li s-sistema mhix tiffunzjona. Dan minhabba li l-Konsulenti fl-Emergenza jkunu hemm biss bejn it-8.00 a.m. u t-3.00 p.m. Ghaldaqstant dawk li jiddahhlu fl-Emergenza bejn it-3.00 p.m.u t-8.00 ta’ l-ghada filghodu u jinstabu li ghandhom bzonn jinzammu l-isptar, l-ewwel irid jinstab it-tabib responsabbli mis-sala u wara li jerga’ jezamina lill-pazjent mill-gdid, process li jigi repetut, jaraw fejn jinstab xi post. B’hekk il-pazjnet jista’ jirriskja, u dan jigri spiss, li jaghmel kwazi nofs ta’ nhar u lejl shih fl-Emergenza.

Dwar kazi ohrajn li ma jkunux ta’ emergenza kbira, bhal xi ugiegh ta’ zaqq, xi ksur jew daqqiet jew xi ugiegh iehor li jista’ b’xi mod jistenna, allura dawn jithallew jistennew sighat twal gieli anke aktar minn 12-il siegha. Uhud minn dawk li jmorru biex jinghataw il-kura fl-Emergenza ta’ l-Isptar Mater Dei ma jkunux gravi izda xorta jmorru hemm. Hafna drabi dan mhux tort taghhom izda tort tad-decizjoni li kien ha l-Gvern li jaghlaq uhud mic-Centri tas-Sahha specjalment matul il-lejl. Is-sorsi taghna qalulna ukoll mhux l-ewwel darba li pazjenti li jirrikorru fl-Isptar Mater Dei ikunu digà ghamlu hin twil f’xi Centru tas-Sahha u wara li jkunu ezaminati mit-tabib dan jirreferihom ghall-Emergenza tal-Mater Dei.

Is-sorsi taghna qalulna li huma kienu jafu li din il-problema se tinqala’ ferm qabel infetah l-Isptar Mater Dei. Dan minhabba li f’dan l-isptar hemm inqas sodod milli kien hemm fl-Isptar San Luqa b’konsegwenza li pazjenti li suppost ikunu fis-swali qieghdin jinzammu fl-Emergenza.

Izda din hija parti mill-problema. Fl-Emergenza hemm nuqqas kbir ta’ infermieri u tobba ghalkemm il-ftit li hemm huma dedikati u jippruvaw jghinu mill-ahjar lill-pazjenti kollha. Hemm nuqqas kbir ukoll ta’ ‘supporting staff’, infermieri li jghinu lill-infermieri ohrajn tant li f’kull shift hemm biss tlieta u jekk xi hadd ikun bil-leave u ohra bis-sick leave, allura din jew dan l-infermier ikollu jlehhaq ma’ numru kbir ta’ pazjenti fejn gieli anke kien hemm aktar minn 40 pazjent f’daqqa.

Serqu, bieghu u ffrodaw

Nhar is-Sibt filghodu l-Qorti ta’ Ghawdex fethet b’urgenza biex tressqu tliet Rumeni zingari u tliet Ghawdxin akuzati b’diversi reati.

Il-barrann gew arrestati wara li nhar il-Gimgha nqabdu jiksru l-ligi f’Ghawdex. Minkejja li nstabu hatjin xorta wahda ma jistghux jitkeccew minn Malta minhabba li kemm Malta kif ukoll ir-Rumania huma pajjizi fl-Unjoni Ewropea.

L-Ispettur Josric Mifsud ressaq lil Maria Matei ta’ 34 sena, lil bintha ta’ 14-il sena, li minhabba li hija minorenni ma nistghux nippublikaw isimha, u lil Nicolai Micleasu ta’ 28 sena quddiem il-Magistrat Dr Anthony Ellul. Huma gew akkuzati li f’diversi nhawi f’Ghawdex bieghu oggetti li qalu li huma tad-deheb meta fil-fatt ma kienux u li kienu qieghdin jahdmu minghajr permess u licenzja. Huma gew akkuzati wkoll li ffrodew diversi persuni meta bieghu oggetti finta u qalu li huma tad-deheb.

Nicolai Micleasu gie mixli wkoll li seraq flixkun imbid li jiswa €1,165 minn restorant f’Marsalforn. Maria Matei gie mixlija li serqet €20 minghand ragel minn Ghawdex filwaqt li bintha xi mixlija li serqet tliet flokkijiet minn hanut fix-Xaghra.

It-tliet barranin wiegbu li huma hatjin ta’ l-akkuzi migjubin kontra taghhom. Il-Magistrat Ellul ikkundanna lil Matei erba’ xhur habs sospizi ghal erba’ snin, lil Micleasu ikkundanah seba’ xhur prigunerija sospizi wkoll ghal erba’ snin filwaqt li t-tifla lliberaha bil-kundizzjoni li ma taghmilx reat iehor fi zmien tliet snin. Ghal dawn it-tliet barranin deheret l-Avukata Angele Portelli.

Ghalkemm saret talba biex it-tliet Rumeni jitkeccew minn Malta, Maria Matei pprotestat u qalet li minhabba li kemm Malta kif ukoll pajjizha huma membri shah fl-UE ghanhdom kull dritt li jibqghu jghixu hawn Malta.

Sadanittant tliet Ghawdxin, tnejn minnhom minorenni, ukoll tressqu l-Qorti ta’ Ghawdex akkuzati b’serq ta’ appart tal-HiFi minn kazin tal-futbol f’Ghawdex.

Marvic Mercieca ta’ 24 sena flimkien ma’ zewg zghazagh ta’ 14-il sena u 16-il sena kollha mix-Xaghra, tressqu l-Qorti quddiem il-Magistrat Dr Anthoy Ellul mill-Ispettur Josric Mifsud akkuzati li fil-lejl ta’ bejn nhar it-Tlieta u l-Erbgha li ghaddew wettqu serqa ta’ sett tat-televizjoni, DVD u decoder li jiswew aktar minn €3,000 mill-kazin tal-futbol Xaghra United.

It-tliet akkuzati wiegbu li ma kienux hatjin ta’ l-akkuzi. L-Avukat Anton Refalo deher ghat-tliet akkuzati.

Misruqin €800 minghand importatur f’Hal Tarxien

Hallelin ghazlu l-hin opportun biex wettqu hold-up fuq importatur ta’ oggetti ta’ l-ikel f’Hal Tarxien fejn serqu madwar €800.

Dan il-hold-up, il-11-il wiehed din is-sena, sehh nhar il-Hamis ghal habta ta’ 11.48 a.m. Dak il-hin fil-mahzen li jinsab fi Triq Hal Tarxien, kien hemm is-sid, ragel ta’ 59 sena u klijenta mara ta’ 56 minn Rahal Gdid kif ukoll missier in-negozjant. Quddiem il-post waqfet karozza Hyundai Accent u minnha hareg ragel b’wiccu mghotti b’balaklava sewda. Kif dahal fil-mahzen ipponta pistola lejn sid il-post u ordnalu jtih il-flus li kellu. Ghall-ewwel sid in-negozju haseb li kienet xi cajta izda meta l-halliel kompla jheddu li kien se joqtlu jekk ma jtihx il-flus, in-negozjant qabad dak kollu li kellu u ta l-flus lill-halliel.

Jidher izda li l-kriminal ma kienx kuntent u kompla jinsistiet li ried iktar. Komplici iehor li kien qieghed jistenna fil-karozza, li wkoll kien wiccu mghammad, instema’ jghajjat biex ifittxu jitilqu minn hemm. Il-halliel li kien gewwa hareg u z-zewg kriminali harbu minn fuq il-post.

Minn hemm u saqu fid-direzzjoni tac-Cimiterju ta’ l-Addolorata fejn abbandunaw il-karozza fi Triq Anglu Psaila. X’aktarx li minn hemm huma nizlu ghal Vjal Santa Lucija fejn mhux eskluz li seta’ kien hemm komplici iehor jistenna f’karozza.

Sadanittant fuq il-post fejn sehh il-hold-up marru l-Pulizija mill-Ghassa ta’ Rahal Gdid immexxija mis-Supretendent Bertu Mula flimkien ma’ l-Ispettur Spiridione Zammit kif ukoll l-Ispettur Ramon Cassar mid-DIK li bdew jinvestigaw il-kaz. Fl-istess hin il-Pulizija mill-Iskwadra tal-Mobile bdew tfittxija ghall-hallelin fejn ftit tal-hin wara sabu l-karozza Hyundai Accent abbandunata fi Triq Anglu Psaila. Fil-karozza l-Pulizija sabu balaklava, mqass u xi muniti. Irrizulta wkoll li l-karozza kienet giet irrapportat misruqa mill-Hamrun.

B’dan il-hold-up gie informat il-Magistrat Dr Tonio Micallef Trigona li ordna inkjesta u hatar diversi esperti fosthom lil Vince Arrigo u lil Marisa Cassar biex televa kampjuni mill-balaklava u taghmel ezamijiet tad-DNA.